หน้าเว็บ

แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ พันธุวิศวกรรม แสดงบทความทั้งหมด
แสดงบทความที่มีป้ายกำกับ พันธุวิศวกรรม แสดงบทความทั้งหมด

วันพุธที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2553

เรื่องคาดไม่ถึงของศาสตร์พันธุกรรม

ปัจจุบันศาสตร์ด้านพันธุ์วิศวกรรมได้รับการยอมรับและนำไปประยุกต์ใช้มากมาย โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของพืชตกแต่งพันธุ์กรรม ในสัตว์ก็คือการจำลองสิ่งมีชีวิตให้เหมือนต้นแบบที่เรียกว่าโคลนนิ่งก็มีการนำมาใช้อย่างกว้างขวาง แต่สำหรับผู้ที่เริ่มต้นในศาสตร์ด้านนี้คือวิทยาศาสตร์พันธุกรรม ผลการศึกษาค้นคว้าแม้แต่ผู้คิดค้นก็คาดไม่ถึงจริงๆ เพราะเมื่อเป็นที่เข้าใจเขาก็เสียชีวิตไปแล้ว
กล่าวคือโจฮาน เมนเดลถือว่าพระชาวออสเตรียเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งวิทยาศาสตร์พันธุกรรม ที่ว่าคาดไม่ถึงก็เพราะเขาดำเนินชีวิตไปในทางที่เขาเองไม่พอใจและไม่ต้องการ อยากเป็นครูสอนมหาวิทยาลัยแต่ก็สอบเข้ามาทำงานไม่ได้ โดยทางมหาวิทยาลัยมีบันทึกผลการสอบไว้ว่า เขาขาดความชัดเจนในระดับความรู้ลึกและที่จำเป็น เมื่อเมนเดลส่งบนความการทดลองอันเป็นงานบุกเบิกพันธุศาสตร์พิมพ์เผยแพร่ไปยังนักพืชศาสตร์ชาวสวิตส์ก็ยังถูกส่งกลับด้วยข้อคิดเห็นที่เย็นชา เมื่อเขาไม่ได้พิมพงานเผยแพร่ เป็นผลให้เมนเดลล้มเลิกงานทางวิทยาศาสตร์ โดยงานที่สำคัญของเขาไม่เป็นที่เข้าใจจนกระทั่งปี 1900 หรือ 110 ปีมาแล้ว อันเป็นเวลาที่เขาเสียชีวิตไปแล้วถึง 16 ปี
ผลงานของเมนเดลเกี่ยวของกับการถ่ายทอดทางพันธุกรรมในพืช โดยทดลองกับต้นถั่วที่ปลูกเพื่อการทดลองแสดงให้เห็นถึงลักษณะทางกรรมพันธ์ที่เป็นลักษณะเด่นและลักษณะด้วย จากความเรู้เรื่องเหล่านี้นำไปสู่การค้นพบที่ไม่ธรรมดาก็คือยีนหรือสารพันธุกรรมที่ควบคุมลักษณะทางกรรมพันธ์ นำไปสู่การค้นพบรหัสพันธุกรรมมนุษย์ สามารถที่จะตัดแต่งพันธุกรรมเพื่อประโยชน์ต่างๆ ได้มากมายรวมถึงการจำลองแบบพืชสัตว์หรือโคลนนิ่ง นำไปสู่วิชาใหม่ๆ เช่นพันธุวิศวกรรม ชีวเทคโนโลยี เป็นต้น

วันอาทิตย์ที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2553

อันตรายจาก GMO

เราคงเคยได้ยินว่าหลังจากยุคเทคโนโลยีสารสนเทศแล้วต่อไปจะเป็นยุคเทคโนโลยีชีวภาพ (BioTechnology) โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตกแต่งพันธุกรรม (Genetically Modified Organism: GMO) ที่อ้างว่าสามารถที่จะตกแต่งพันธุกรรมให้ได้ผลผลิตสูง ไม่มีเชื่อโรคมารบกวนให้ทนต่อสภาพอากาศได้เป็นต้น ซึ่งการตกแต่งพันธุกรรมดังกล่าว ก็ยังไม่ทันได้ศึกษาถึงผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ที่ว่าจะช่วยลดยาฆ่าแมลง และเพิ่มผลผลิตก็ไม่เป็นความจริง จากงานวิจัยก็พบว่าไม่ได้เพิ่มผลผลิตขึ้นตามข้อกล่าวอ้าง แม้ว่าจะมีแมลงบางชนิดไม่สามารถจะใช้พืชตัดแต่พันธุกรรมเป็นอาหาร แต่ทำให้ไปเป็นอันตรายกับพืชชนิดอื่น ที่ทำให้ต้องใช้ยาฆ่าแมลงมากขึ้น และมีแมลงและหนอนบางชนิดพัฒนาขึ้นมาให้อยู่ได้กับพืช GMO พัฒนายาฆ่าแมลงชนิดใหม่ และพืชGMO ที่แมลงไม่แผ่วพาล ก็อาจตายหรือปรับตัวทำให้ระบบนิเวศเปลี่ยนแปลง อยู่ในภาวะได้อย่างเสียอย่าง


เนื่องจากการตกแต่งพันธุกรรมมักจะมาจากการผสมข้ามพันธ์อย่างรวดเร็วไม่ต้องรอวิวํฒนาการทำให้พืช GMO มักจะเป็นหมัน นำเมล็ดไปปลูกไม่ได้ต้องเป็นเมล็ดจากบริษัทผู้ผลิตเท่านั้นทำให้เกิดการผูกขาดเกษตรกรอาจต้องซื้อเมล็ดพันธ์ในราคาแพงขึ้นภายหลัง นอกจากนี้เมื่อพืชพันธ์พื้นเมืองมีการปลูกน้อยก็อาจทำให้สูญพันธ์ได้ ทำให้ลดความหลากหลายทางชีวภาพไปอีก อาจมีส่วนทำลายห่วงโซ่อาหารของสิ่งมีชีวิตทั้งหลาย

การศึกษาวิจัยที่ยังไม่สมบูรณ์อาจเป็นไปได้ว่าพืช GMO ให้สารอาหาร สูตรโครงสร้างของสารอาหารที่เปลี่ยนไปจากเดิม เช่นถั่วเหลืองก็มีองค์ประกอบต่างไปจากถั่วเหลืองพันธ์ที่เคยปลูก จะมีส่วนต่อการนำไปใช้ของร่างกายอย่างไรยังไม่แน่ชัด โดยสรุปพืชGMO อาจไปทำลายระบบภูมิคุ้มกันตามธรรมชาติ ทำให้เกิดโรคใหม่ๆ ที่ยากแก่การควบคุม และทำให้เกิดการเจ็บป่วยได้ง่ายขึ้นก็เป็นได้

วันพุธที่ 26 พฤษภาคม พ.ศ. 2553

ทะเบียนเซลล์พันธุกรรม

การถ่ายทอดทางพันธุกรรมนั้นมีลักษณะต่างๆ มากมายที่ถ่ายทอดไปยังลุกหลานได้ โครงการที่พยายามทำความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องนี้มากที่สุด คือโครงการทำทะเบียนเซลพันธุกรรมของมนุษย์ดังที่เรียกกันว่า Human Genome Project เป็นโครงการที่ตรวจหาเซลล์พันธุกรรมหรือยีน แล้วทำทะเบียนประวัติไว้ คาดว่ามีถึงหนึ่งแสนเซลล์ที่มีโครงสร้างโครโมโซม 46 ชุด


ผลที่ได้ทำให้เราได้เรียนรู้เกี่ยวกับเซลล์พันธุกรรม ซึ่งมีการเรียงตัวของดีเอ็นเอ (DNA) อันเป็นตัวกำหนดกรรมพันธุ์ที่เรียกว่า genome โดยประมาณมีถึง 3000 ล้านคู่ ซึ่งจะทำให้นักวิทยาศาสตร์ทราบกลไกการถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ในลักษณะต่างๆ จากพ่อแม่ไปยังลูก รวมทั้งโรคที่มีการถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์ เพื่อจะหาทางในการป้องกันและรักษาโรคทั้งที่ถ่ายทอดทางกรรมพันธุ์และโรคที่ยังหาวิธีการรักษาไม่ได้

และจากการศึกษาเมื่อไม่นานมานี้ได้ชี้ให้เห็นว่าลักษณะทางพันธุ์กรรมใหม่ๆ อาจเกิดขึ้นได้ แม้ว่าการทำทะเบียนเซลล์พันธุกรรมมนุษย์จะสำเร็จไปเกือบครบร้อยเปอร์เซนต์ก็ตาม ดังจะเห็นได้จากพฤติกรรมของมนุษย์นั้น มีความแตกต่างออกไปตามยุคสมัย และยังเกิดโรคใหม่ๆ ถ้านักวิทยาศาสตร์สามารถที่จะทำทะเบียนเซลล์พันธุกรรมได้ 100 เปอร์เซนต์จริงอาจทำให้มนุษย์ทราบกลไกที่จะควบคุมพฤติกรรมรวมทั้งโรคต่างๆ ที่จะเกิดขึ้น และที่เป็นไปได้มากพฤติกรรมชั่วๆ เลวๆ ก็อาจถ่ายทอดทางกรรมพันธ์ไปสู่ลูกหลานได้ จะเห็นว่าวิทยาศาสตร์ก็สอดคล้องกับกฏแห่งกรรมมากเข้าทุกที่

วันอาทิตย์ที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2553

เมื่อมนุษย์เล่นเป็นพระเจ้า

ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมาความก้าวหน้าทาง ด้านพันธุวิศวกรรม ได้ก้าวไปสู่การควบคุมการเปลี่ยนแปลงลักษณะทางพันธุ์กรรม หรือควบคุมลักษณะที่ถ่ายทอดทางพันธุ์กรรม จากเดิมที่มนุษย์ไ่ม่เคยกำหนดสิ่งเหล่านี้ได้เลย ดังเช่นการทำโคลนนิ่ง สร้างสิ่งมีชีวิตขึ้นได้ในห้องทดลองให้มีลักษณะทางพันธุกรรมเหมือนคนใดคนหนึ่งได้ ต่อมานอกจากการโคลนนิ่ง แล้วยังนำมาใช้ในการปลูกถ่ายอวัยวะ เพื่อนำไปใช้ในการทดแทนอวัยวะที่เสียหายใช้การไม่ได้ หรือเพื่อใช้ในการบำบัดรักษา ซ่อมแซมสิ่งที่ชำรุดของร่างกาย ดังเช่นการใช้เซลล์ต้นกำเนิด (stem cells) ในการรักษาโรคต่างๆ ซึ่งยังคงมีการวิจัยในเรื่องนี้ต่อไป เพื่อที่จะนำมาใช้รักษาโรคบางชนิดได้อย่างมีประสิทธิภาพ


การประยุกต์ใช้งานด้านการตกแต่งพันธุกรรมดังกล่าว ก่อให้เกิดปัญหาทางจริยธรรมที่บางประเทศได้มีกฏหมายบังคับ ไม่สามารถกระทำได้ แต่ตอนหลังได้ผ่อนคลายกฏระเบียบให้สามารถศึกษาได้ การศึกษาในเรื่องการเปลี่ยนแปลงยีนที่จะถ่ายทอดไปยังลูกหลานนั้น เริ่มที่จะคิดว่าถ้าตกแต่งยีนให้ทนต่อเชื้อโรค หรือได้รูปลักษณ์อันเป็นที่ต้องการ หรือตกแต่งพันธุกรรมให้พืชสามารถต้านทานต่อโรคได้ดี ให้ผลผลิตสูงเป็นต้น การศึกษาการตกแต่งทางพันธุกรรมเมื่อไม่นานมานี้มีการตกแต่งยีนข้ามสายพันธ์ เช่นนำลักษณะยีนในสัตว์มาใช้ในพืช หรือจากสัตว์ชนิดหนึ่งไปใช้ในสัตว์อีกประเภท เช่นเมื่อเร็วๆ นี้ ได้มีผลของการศึกษา ที่ทำให้สัตว์เช่นปลาหรือสัตว์เลี้ยงอื่นให้ลำตัว ผิวหนัง หรือขน เรืองแสงในที่มืดได้

ที่น่าสนใจอีกเรื่องหนึ่งได้แก่การตกแต่งพันธุำกรรมพืช ให้เกิดการเรืองแสงที่ดอกของพืชบางชนิด ซึ่งการทดลองได้ผลดี จึงเกิดมีแนวคิดว่าสามารถนำไปใช้ส่วนอื่นของต้นใม้ได้ ไม่ว่าผล ใบ หรือรากแล้วแต่ว่าเราต้องการเรืองแสงส่วนนั้นของพืชไปทำอะไร ต่อไปอาจเป็นไปได้ว่าเป็นต้นไม้แปล่งแสง ที่อาจใช้ทดแทนแสงจากพลังงานไฟฟ้าช่วยประหยัดไฟฟ้าได้อีกทางหนึ่ง

บทบาทของมนุษย์ในลักษณะดังกล่าวที่มนุษย์สามารถจะกำหนด ชตากรรมได้เอง สามารถคงลักษณะที่ดีไว้ และเพิ่มคุณสมบัติให้ดีขึ้น ถ้าคิดว่าเป็นวิวัฒนาการของชีวิต ที่ค่อยๆเปลี่ยนไป จนไปสู่จุดที่ว่าอะไรก็ดีพร้อมไปหมด เหมือนกับที่เราคิดฝันว่าเป็นยุคพระศรีอารย์ ที่ทุกคนมีแต่สิ่งดีๆ ให้กัน ไม่มีคนชั่วคนเลวเป็นสังคมยูโทเปียโดยแท้ นั้นเป็นเพียงความฝัน หลายคนยังไม่เชื่อว่าจะมีได้จริง ที่จะทำให้แต่ละคนแทบไม่มีความแตกต่างกัน

การที่เราจะมากำหนดลักษณะของสิ่งมีชีวิตกันเองที่ไม่เป็นไปตามธรรมชาติ นั้นมักจะมีผลเสียผลร้ายตามมาด้วยเสมอ และนั่นก็เป็นเหตุหนึ่งที่ยังไม่สามารถเข้าสู่สังคมที่สมบูรณ์แบบได้ และการยืนยันในการเล่นบทบาทของพระเจ้าต่อไป จนถึงจุดหนึ่งที่ไม่สามารถที่จะทำอะไรให้ดีขึ้นได้อีกต่อไป แล้วเราจะต้องมากำหนดเป้าหมายของชีวิตกันใหม่ว่ามีชีวิตต่อไปเพื่ออะไร

วันอังคารที่ 20 เมษายน พ.ศ. 2553

โคลนคนและพืชได้หรือไม่

ทางทฤษฎีเราสามารถทำได้ อย่างไรก็ตาม ก็ยังมีอุปสรรคในเชิงเทคนิคในการโคลนมนุษย์ เป็นต้นว่าในด้านคุณธรรม จริยธรรม ในเชิงปรัชญา ศาสนา และในแง่เศรษฐศาสตร์ ที่จะต้องแก้ปมปัญหาดังกล่าวให้ได้ก่อนที่จะทำการโคลนมนุษย์ได้จริง


การโคลนเป็นการจัดกลุ่มของเซลล์จากเซลล์กำเนิดโดยการแบ่งตัวจากหนึ่งเซลล์เป็นสองเซลล์ หรือโดยการแบ่งเซลล์ที่เรียกกันว่าไมโตซิส ส่วนอันเป็นนิวเคลียสของเซลล์ซึ่งแต่ละโครโมโซมก็แบ่งตัวเป็นสอง ซึ่งเป็นส่วนที่จะทำให้เกิดสารพันธุ์กรรม ความจริงแล้วชาวสวนแพร่พันธ์โดยการโคลนพืชมานานแล้วนับศตวรรษ โดยนำส่วนที่ตัดจากต้นไม้ไปทำให้เกิดเป็นต้นขึ้นมาที่มีส่ารทางพันธุกรรมเหมือนกัน สำหรับพืชที่ไม่ยอมให้เติบโตมาจากการตัดส่วนของพืช หรือสำหรับในโลกของสัตว์ เทคนิคทางวิทยาศาสตร์สมัยใหม่ได้ขยายขอบเขตช่วงของการโคลนออกไปอย่างกว้างขวาง

สำหรับเทคนิคในการโคลนพืชเริ่มจากตัดส่วนของพืช ที่คิดว่าดีที่สุดในเทอมของการขยายพันธ์และการเสริมแต่ง หรือมาตรฐานอื่นๆ เนื่องจากเซลล์ต้นไม้ทั้งหมดมีสารพันธุ์กรรม ซึ่งพืชทั้งหมดสามารถที่จะสารพันธุกรรมและสามารถสร้างขึ้นมาใหม่ การตัดชิ้นส่วนของพืชในการโคลน สามารถตัดส่วนใดของพืชที่มีความสมบูรณ์มาใช้ได้ แล้วนำไปวางในถาดเพราะเลี้ยงเนื้อเยื่อที่มีสารอาหารทางเคมีและฮอโมนเพื่อการเจริญเติบโต เซลล์ของพืชที่ตัดมาจะมีการแบ่งตัว มีขนาดเป็นสองเท่าในทุก 6 สัปดาห์ จนกระทั่งมวลของเซลล์ก่อให้เกิดจุดสีขาวเล็กๆกลมๆ เรียกว่า embryoids ซึ่งจะพัฒนาต่อไปเป็นราก หน่อ และเริ่มจะมองเห็นเป็นต้นไม้เล็กๆ แล้วแยกนำไปปลูก พืชเหล่านี้จะจะเติบโตขึ้นเป็นเหมือนสำเนาของต้นพืชเดิมที่ตัดเอาส่วนของมันไป กระบวนการทั้งหมดใช้เวลาประมาณ 18 เดือน กระบวนการดังที่กล่าวมาแล้วนั้นเรียกว่า tissue culture สามารถนำมาใช้ในการโคลนต้นปาล์มน้ำมัน หน่อไม้ สัปรด สตรอเบอร์รี ฯลฯ

สำหรับเทคนิคในสัตว์เรียกว่า การส่งผ่านทางนิวเคลียส ให้มีการโคลนเกิดขึ้น 32 รายการที่ทำให้เกิดขึ้นในครั้งเดียวกัน เอมบรายโอในขั้น 32 เซลล์ของการพัฒนาที่จะต้องมีการแบ่งแยกโดยใช้เครื่องมือช่วยในแยกตัด จากนั้นแต่ละ 32 เซลล์ให้รวมกันกับเพียงเซลล์เดียวของ empbryos วิธีการนี้ใช้ได้ในการทำสำเนาสัตว์ เช่นหนู กบ แกะ และวัวควาย น่นคือท้ายทึ่สุดแล้วไม่มีเหตุผลทางชีวะวิทยาใดเลย ว่าทำไม่มนุษย์จะถูกโคลนไม่ได้ตามเทคโนโลยีที่มีในปัจจุบัน